| English | Türkçe
> Çelikçomak > Çelikçomak Oyun Kuralları Bilgisi

Kurumsal

Çelikçomak Oyun Kuralları Bilgisi
04/01/2018

ÇELİKÇOMAK OYUNU

GİRİŞ

Bu kılavuz, Çelikçomak oyunu esnasında en çok karşılaşılan durumlarla ilgili kuralları ve oyuncuların uygulayacağı seçenekleri kapsamaktadır. Çelikçomak Federasyonu tarafından bastırılmış olan Çelikçomak Oyunu Kuralları kitapçığı yeni başlayan oyuncu çocuğa yardımcı olması amacıyla hazırlanmıştır.

ÇELİK ÇOMAK OYUNUNUN ADABI

Çelikçomak oyununun öncesinde, oyun esnasında ve sonrasında mutlaka uyulması gereken, görgü, emniyet ve sahanın korunması ile ilgili kuralların tümü “Çelikçomak Oyununun Adabı” olarak adlandırılır. Oyun esnasındaki davranışlarınız, etrafınızdaki herkes üzerinde önemli izler bırakır.

Yavaş oyun, arkanızdan gelen oyuncuları kötü etkiler. Çelikçomak, sahadaki bütün oyunculara zevk vermesi amacıyla, oyun akışının duraklamalara neden olmadan yürütülmesine özen gösterilmelidir.

 

Tanımlar

Çelik       : Çomak ile vurulan kısa kesilmiş dal.

Ölçüleri  :

  1. Tektaş Çeliği: Meşe ağacından yapılır. 20 cm uzunluğunda 2 cm genişliğinde dikdörtgen prizmadır.
  2. Çiftaş Çeliği: Meşe ağacından yapılır. 17 cm uzunluğunda 2,5 cm çapında silindirdir.

Çomak   : Çeliğe vurulan değnek

Ölçüleri  :

a)       Tektaş Çomağı: Meşe ağacından yapılır Uzunluğu 60 cm. Tutmalığı 12 cm. Gövdesi 33 cm, vurmalık yer ise 15 cm, çapı 2,5 cm’dir.

b)       Çiftaş Çomağı: 75 cm uzunluğunda tutmalığı 15 cm gövdesi 45 cm vurmalık yeri ise 15 cm uzunluğunda ve 2,5 cm çapındaki çeliğe vurma değneğine denir.

Oyuncu Çocuk: Çelikçomak oynayan çocuk

Ferdi Yarışma: Bireysel oynan Çelikçomak oyunu

Takım Yarışması: Takımla oynanan Çelikçomak oyunu

Fos          : Takım ya da ferdi oyuncu çeliği havaya çomakla kaldırdıktan sonra çeliğe çomağın hiç değmeden boşa çıkmasıdır.

Çelme Alanı: 4 m çapındaki yer.

Müsabaka Kazanma: 100 sayıyı yapmak.

Sektirme alanı: Çelme alanına denir.

Çelik Taşı: Çeliğin üzerine konulduğu taş.

Ölçüleri  : Üstü pürüzsüz olup orta derinliği 2 cm eğime sahip, ortanın yerden yüksekliği 10 cm, eni 10 cm. uzunluğu 10 cm dir. Beyaz mermerden ya da meşe ağacından yapılır.

Çelme Yönü: Çeliğin çomakla çelindiği alandır.

Ölçüleri: Çelme Merkezinin iki ucundan +,- Y eksenine 45 derecelik bir açı ile Çizgi çizilir. Bu çizgi çeliğin çelmeyle düşeceği alanı belirler. Çeliğin bu alanların dışına düşmesi durumunda bir oyuncunun 3 çelme hakkından birini kullanmış olur.

Çomaklık: Ağaç tahtalardan yapılır. 50 cm yüksekliğinde 20 cm eninde prizmadır.

Çeliklik: Ağaç tahtalardan yapılır. 20 cm yüksekliğinde 20 cm eninde küptür

 

TEKTAŞ ÇELİK ÇOMAK OYUNU

Takım ya da Ferdi olarak oynanır. Tektaş Çelikçomak Oyunu çeliktaşının üzerine oyuncu çocuk tarafından yerleştirilen çeliğe çomakla bir defa vurması ile atışını yapmış olur. Atış yapan oyuncu Çomağı taşın çeldiği tarafa, taşı ortalayacak şekilde ön tarafına yere koyar. Sırası gelen rakip oyuncu çeliği düştüğü yerden alıp öndeki ayağını çeliğin düştüğü yere koyarak çomağı vurmak için atar. Çomağı vurursa çelen oyuncu yanar. Vuramaz ise çeliğin düştüğü yer ile çelme taşının olduğu arayı çelen oyuncu kendi ayak boyu ile ölçer. Her ayak boyu bir sayı ile değerlendirilir. Yarım ayak boyu değerlendirmeye alınmaz. Bu sayı çelme sayısı olarak oyuncu çocuğun hanesine yazılır Bir müsabaka 100 sayıdan oluşur.  Sayı tabelasında alınan puanlar sürekli gösterilir. Sayı Hakemi, sıra hakemi çelme hakemi olmak üzere toplam 3 hakemden oluşur. Hakemler yer olarak numaralandırılır. Sayı Hakemi 1, Oyuncuların Sıralanmasını gözlemleyen hakem 2.  Çelmeyi gözlemleyen hakem 3.  numaradır. 

 

Tektaş Çelikçomak Takım Oyunu : 3 oyuncu çocuktan oluşur. En az 1 erkek ya da kız olmak zorundadır. Takım yarışmalarında bir oyuncunun yanması takımın çelme sırasını rakip takım oyuncuya geçmesine neden olur. Bu yaşların hassasiyeti nedeni ile uyarılar oyun liderlerine yapılır. Oyuncu çocuğa da olay formasyon temelli iletilir. Oyunculardan her biri oyunun başlangıcında çelme ve çelik atma hakları kendilerinde olduğu sürece üst üste ikişer çelme ve çelik atma hakkını kullanır. Her oyuncu çelme ve çelik atma haklarını kullandıktan sonra oyun lideri tarafından oyuncu değişikli sınırlandırılamaz.. Çeliği atan oyuncu çomağı vuramaması durumunda çeliğin durduğu yer ile çomağın arasındaki mesafeyi çelen oyuncu ayak boyu ile ölçer. Her ayak boyu bir puan olarak değerlendirilir.  Oyuncu değişikliği bu eylemin sonunda gerçekleştirilir.

Fos:

Oyuncu çocuk iki kere fos yaptıktan sonra 3. Atışını gerçekleştirir. Ancak 3 atışında fos olması durumunda çelme hakkı rakip takıma ya da oyuncu çocuğa geçer.

Bir Foslu Çelme

1-       Çelme oyuncusu Çomağı çelik atışları yapılmadan önce çelme taşının çelme yönündeki ön tarafını ortalayacak şekilde koyar.

2-       Çeliği atan oyuncu çomağı vurmak için atışını yapar.

a-       Çelik çomağa değmemiş ise;

Çelme oyuncusu çomağı alır ve yerdeki çeliğe çelme yönüne gidecek şekilde bir kere vurma hakkını dener. Eğer çeliğe vurur ise çeliğin gittiği yerden,  çeliğe vurmaz ise çeliğin olduğu yerden çelik atışını yapan oyuncu çocuk yerine konan çomağı vurmak için bir daha atış yapar.

b-       Çelik çomağa değmiş ise;  

Çeliği atan oyuncu çelme hakkını kazanır.

İki Foslu Çelme

1-       İki fos’tan sonra üçüncü çelmede çelme oyuncusu çelme yapmış ise, bir fosta yapılan işlem iki kere tekrarlanır.

2-       İki foslu çelik atışında

a-       Çelik Çomağa Değmemiş ise;

Çelme oyuncusu bir fostaki gibi çomağıyla yerdeki çeliğe çelme yönünde ikinci kez vuruş hakkını kullanır. Çeliği atan oyuncu son kez çelme taşının önüne konulan çomağı vurmak için atışını yapar. Çomağı vurursa çelme hakkını kazanmış olur. Çomağı vuramamışsa çelen oyuncu çeliğin durduğu yerden çelme taşına kadar olan mesafeyi kendi ayak boyuyla ölçer. Kaç ayak boyu gelmişse o kadar puan çelen oyuncu çocuğun puan hanesine yazılır.

b-       Çelik Çomağa değmiş ise;

Çeliği atan oyuncu çelme hakkını kazanır.

 

Tektaş Oyununun Kategorileri:

4-5 Karma En az 2/1 kız erkek oranı

6-7 Karma En az 2/1 kız erkek oranı

8-9 Karma En az 2/1 kız erkek oranı

 

ÇİFT TAŞ ÇELİKÇOMAK OYUNU:

Çift taşın üzerine konulan çeliğin çomakla kaldırılarak vurulması esasına göre oynanır. Yüzüncü sayıyı elde eden takım müsabakayı kazanır. Takım 3 kişiden oluşur. Çelme Sırası Ferdi ya da Takımda çelme ile belirlenir. Çelmede en uzun noktaya atış yapan takım ya da çelme oyuncusu ilk çelme sırasını alır. Çelme sırasını alan oyuncu ya da takım Çeliği yan yana dizilmiş çelik taşının üstüne koyar. Çomağın vurma yerini Çeliktaş’ının arasına yerleştirir. Çeliği çomakla tek vuruşla kaldırır. Sağaklar için çomağı sağ kolla geriye esnetilerek hızlıca çeliğe vurulur. Solaklar için ise çomağı sol kolla geriye esnetilerek hızlıca çeliğe vurulur. Çelik çelme taşına göre sahada çizilmiş sınırların içine çelinmesi zorunludur. Çelme yönünde ve çizgilerinin dışında olması durumunda çelme hakkını kaybeder.  Kurallara uygun Çelinen Çelik rakip oyuncu çocuk tarafından düştüğü yerden alınarak Çeliktaşlarının arasına yerleştirilen çomak vurulmaya çalışılır. Çomak çelikle vurulması durumunda çelen oyuncu sırasını kaybetmiş olur. Vurulamaması durumunda ise atılan çeliği alıp çomağa vurarak bir… iki der çeliği havaya atar. Çomakla çeliği yere düşürmeden çelme alanı içinde sektirir. Her çeliği sektirme bir puandır. Çelik yere düşünce sektirme bitmiş olur. 

Sektirme alanı: Çeliktaş’ının da içinde olduğu çapı 4m olan dairenin içidir. Bu dairenin dışına sektiren oyuncunun ayaklarından birinin tamamı çıkması durumunda sektirme bitmiş olur. Sayı bu dairenin içindeki sektirmeden ibarettir. Sektirmeyi yapan oyuncu tekrardan çelme işlemine geçer. Her müsabaka 100 sayıdan oluşur. 100 sayıya ulaşan takım ya da ferdi oyuncu müsabakayı kazanmış olur.

Takım Oyunu : 3 oyuncu çocuktan oluşur. En az 1 erkek ya da kız olmak zorundadır. Takım yarışmalarında bir oyuncunun yanması takımın çelme sırasının rakip takıma geçmesine neden olur. Oyunculardan her biri oyunun başlangıcında çelme hakları kendilerinde olduğu sürece üst üste ikişer çelme ve çelik atma hakkını kullanır. Her oyuncu çelme ve çelik atma haklarını kullandıktan sonra oyun lideri tarafından oyuncu değişikli sınırlandırılamaz. Oyuncu değişikliği çeliği sektirme işleminin sonunda yapılabilir.

Fos:

Takım ya da ferdi oyuncu çeliği havaya çomakla kaldırdıktan sonra çeliğe çomağın hiç değmeden boşa çıkmasına fos denir.

 Oyuncu çocuk iki kere fos yaptıktan sonra 3. Atışını gerçekleştirir. Ancak 3 atışında fos olması durumunda çelme hakkı rakip takıma ya da oyuncu çocuğa geçer.

Foslu çelmelerde çomağı vurmak için çelik atışı yapılır. Çelme oyuncusu çomağın vurulmaması durumunda çomağı alır ve yerdeki çeliğe çelme yönüne gidecek şekilde bir kere vurma hakkını dener. Eğer vurur ise çeliğin gittiği yerden vuramaz ise çeliğin olduğu yerden çelik atışını yapan oyuncu tarafından yerine konan çomağı vurmak için bir daha atış yapılır. Çomak bu arada çelme taşını ortalanacak şekilde çelen oyuncu tarafından yerine konulur. Eğer iki fos yapılarak çelme yapılmış ise, Çelme oyuncusu çomağı yerinden alır. Yerdeki çeliğe çelme yönünde gidecek şekilde bir kere daha vurma hakkını kullanır. Eğer vurur ise çeliğin gittiği yerden vuramaz ise çeliğin durduğu yerden Çift taşın arasına çelen oyuncunun koyacağı çomağı vurmak için son atış hakkını kullanır.

Çifttaş Çelikçomak Oyununun Kategorileri:

10-11 Karma En az 2/1 kız erkek oranı

12-13 Karma En az 2/1 kız erkek oranı

14-15 Karma En az 2/1 kız erkek oranı

16-18 Karma En az 2/1 kız erkek oranı

 

Genel Kurallar:

1.       Tektaş Çeliği 20 cm dir. Dört köşedir. Her kenarı 2 cm dir. Başı ile sonu prizma oluşturacak şekilde 2 cm lik bir derinlikten oluşur. Tektaş Çomağının uzunluğu 60 cm dir. Tutmalık:12, Gövde:33, Vurmalık yer ise 15 cm dir.

2.       Çiftaş çeliği 17 cm’dir. Çapı 2,5 cm dir.Çift taş çomağı 75 cm uzunluğunda olur. Çift taş Çelikçomak Oyununun Çomağı: Tutmalık 15 cm, Gövde 45 Cm, Vurmalık yer ise 15 cm uzunluğundadır

3.       Çelik ve çomak meşe ağacından yapılır. Çomak; Yüzü pürüzsüz olup Tutmalık, Gövde ve Vurmalık olmak üç bölümden oluşur.

4.       Çeliktaş’ı: Üstü Pürüzsüz olup orta derinliği 2cm olan bir eğime sahiptir. Ortanın yerden yüksekliği 10 cm dir.  Dikdörtgen olan Çelik taşının eni 10 cm uzunluğu 10 cm dir. Tektaş ve Çifttaş Çelikçomak Oyununun taşları aynıdır. Malzemesi Meşe ağacından ya da beyaz mermerdendir.

5.       Oyun başlarken:

a.        ilk çelmeyi başlatacak oyuncuyu belirleyebilmek için hakem çelme işlemini yaptırır. Çeliği en uzağa atan oyuncu ilk çelme hakkını kazanır. İlk çelme avantajdır.

b.       İlk çelmeyi başlatacak takımı belirlemek için oyun liderinin verdiği isimler birer çelme gerçekleştirirler. Çeliği en uzağa atan takımın oyuncusu takımına çelme hakkı kazandırır. Aynı mesafe olması durumunda hakem kura ile belirler.

6.       Oyun Alanlarının isimleri:

a.        Çelme alanı

b.       Oyuncu değiştirme ve çelme alanına girme çıkma yeri.

c.        Merkezden sol Nümerik alan A takımı çelme sıralama yeri

d.       Merkezden Sağ Nümerik alan B Takımı çelme sıralama yeri.

e.       Oyuncu çocuğun Çelme yeri, dairenin merkezi, x ekseninde 2 m. Sağaklar için 1, solaklar için 1m.

f.         Çelik taşları; Tektaş Çeliktaş’ı çelme alanının tam merkezindedir. Çiftaşta çelme alanının tam merkezindedir. Çifttaş ta taşların aralığı 15 cm dir.

g.        Y ekseninin her iki tarafında da sayı tabelası bulunur. Oyuncuların Çocukların yaptıkları sayılar sayı tabelasında gösterilir.

h.       Çelme Merkezi Çeliktaş’ını ortalayacak şekilde çapı 4 m uzunluğundaki bir çemberdir.

i.         Oyuncu Bekleme alanı çelme alanının alt kısmındadır. 5 m solda, 5 m sağda olmak üzere toplam 10 m uzunluğa sahiptir. Oyuncu çocuklar bu yerlerde beklerler. Önlerinde 70 cm yüksekliğinde koruyucu konulur. Ferdi Müsabakalarda Saha sıralanması öncelik sırası 1, 2, 3, 4 şeklindedir. Ferdi müsabakalarda aynı anda 8 oyuncuya kadar yarışmaya katılabilirler. 5 oyuncunun müracaat etmesi durumunda 3/2 oranında iki gruba ayırarak yarışma yaptırılır. Oyuncu çocuğun çelme sırası sabittir.

j.         Çelme Merkezinin iki ucundan -x,+ x eksenine 45 derecelik bir açı ile alan çizilir. Çizilen alan çelme yönünü belirler.  Çeliğin bu alanların dışına düşmesi durumunda oyuncu çocuk çelme sırasını kaybeder.

k.        Çemberden sonra her 3 m yayla alan belirlenir. Seyir açısından izleyicilerin çeliğin tahmini kaç metre Mesafe kat ettiği bilinir.

Kıyafet:

1.       Erkek Oyuncular:

a.        Üstte sıfır kol forma olur.

b.       Altta diz altında rahat hareket edilebilecek şort bulunur.

c.        Çift taşta kask takılır.  Süspansiyon malzemeleri kullanılabilir.

2.       Bayan Oyuncular:

Üstte yarım kol forma. Altta tercihe uygun asgari diz boyunda şorttur.

 

 
 

http://www.coskk.org.tr/images/%C3%A7elik%C3%A7omak%20proje%20dosyas%C4%B1.jpg

 


Hava Durumu:

1.       Havaların yağışlı olması durumunda Çelikçomak Oyunu oynanmaz. Ancak Hava yağmış,  sonra açılmış, zemin ıslak dahi olsa Çelikçomak oyunu oynanır. Havanın çok rüzgarlı olması durumunda ki bu Çeliğin havada iken yön değiştirmesine neden olabilecek nitelikte olursa Çelikçomak Oyunu oynanmaz.

2.       Emniyet ve Sağlık tedbirleri alınmamış ortamlarda turnuvalar yapılamaz.

 

Zemin:

1.       Çelme alanının dışındaki alanlar çim olur.

2.       Sahanın üzerinde mânialar bulunmaz.

3.       Zemin düz ve Çeliktaş’ı ve Çomak oyun alanının her tarafından görünecek şekilde düzenlenir.

Çelme:

1.       Her sporcunun Çomağı yukarıda belirlenen standartlarda olmak üzere kendisine aittir.

2.       Oyuncular sırasını beklerken çomaklarla durmazlar. Çomaklık oyuna giriş yerinin (sarı zemin)yani 1 numaranın oyun yönünde sağ tarafta oyun alanı çizgisinin içinde yer alır. Oyuncu kendi çomağının gövde kısmına ismini yazdırır. Çelikte yukarıda belirttiğimiz standartlarda oyuncunun kendisine aittir.  Çelik ve Çomağın standartlara uygun olup olmadığını oyun başlamadan önce çelme hakemine teslim eder.  Çelme hakemi çomak ve çeliği inceler. Standartlara uygun olmayan Çelikçomakla yarışma yaptırılamaz. Her oyuncu kendisi için en az 3 adet standartlara uygun çelik teslim eder.

3.       Çeliği ya da çomağı kırılan oyuncu oyundan diskalifiye olur. Turnuva boyunca yarışmalara katılamaz. Eğer takım oyuncusu ise takımı eksik kişi ile yarışır. Ferdi oyuncu ise hükmen yenilmiş kabul edilir.

4.       Sırası gelen oyuncu Çomağını alıp çelme noktasına gelir. Çeliği, Çeliktaş’ının üzerine yerleştirilir.

a.        Tektaş Çelikçomak Oyununda Çeliğin bir kısmı Çeliktaş’ının üstünde diğer kısmı da çelik taşının çelme tarafına çıkıntılı bir şekilde yerleştirilir. Prizma şeklindeki çeliğin keskin kısmı üst tarafa gelecek şekilde Çeliktaş’ına yerleştirilen çeliğe vurmak için oyuncu bir adım geri çekilir. Artık çeliğe en geç vurma süresi başlatılır. Çelme süresi toplamda 10 saniyedir.

b.       Çelme hakkının kullanıp kullanmamasına bakılmadan çeliğin Çeliktaş’ına yerleştirilip de bir adım geriye çıktığından itibaren başlatılan 10 saniyelik süre içerisinde çelmeyi gerçekleştirmeyen ya da denemeyen oyuncu çelme hakkını kaybeder. Çeliği atan oyuncu çocuk çelik yerde harekesiz duruma geldikten sonra 20 saniye içinde çomağı vurmak için atışını yapmak zorunda. Oyuncu çocuk 10 saniye içinde çelme yapmaz ise takım ya da ferdi oyunca çelme hakkını kaybeder. Oyuncu çocuk Çeliği 20 saniye içinde çomağı vurmak için atış yapmaz ise takım ya da ferdi oyuncunun puan hanesinden 5 puan düşülür. Ferdi yarışan oyuncu çocuğun ya da takım yarışmasında puan yok ise eksi puan olarak yazılır.

 


Bu içeriği paylaş: